İstanbul’un en önemli kültürel miras alanlarından biri olan Yerebatan Sarnıcı, son günlerde hem alınan yeni ücret kararı hem de mülkiyet devri tartışmalarıyla yeniden kamuoyunun odağına yerleşti. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) tarafından alınan kararla, sarnıca giriş ücreti Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için 1 TL’ye düşürüldü. Kararın 18 Nisan itibarıyla yürürlüğe girmesiyle birlikte, sabahın erken saatlerinden itibaren sarnıç önünde uzun kuyruklar oluştu.

Yerebatan Sarnıcı’nda 1 TL uygulamasının ardından girişte uzun kuyruklar oluştu. Fotoğraf: Buse Kıvanç
Yıllardır İstanbul’un en yoğun turist çeken kültür noktalarından biri olan sarnıçta oluşan yoğunluk, yalnızca fiyat değişikliğinin yarattığı ilgiyi değil, aynı zamanda son günlerde büyüyen mülkiyet tartışmalarının kamuoyunda yarattığı etkiyi de gözler önüne serdi. Sosyal medyada hızla yayılan görüntüler ve paylaşımlar sonrasında birçok ziyaretçi tarihi yapıyı görmek için sarnıca akın etti. Özellikle yerli ziyaretçilerin yoğunluğu dikkat çekerken, aileler çocuklarıyla birlikte sarnıcı ziyaret etti.
İBB’den “kamusal sahiplenme” vurgusu
İBB Başkanvekili Nuri Aslan, İBB Meclisi’nde gerçekleştirdiği faaliyet raporu sunumunda söz konusu kararı yalnızca ekonomik bir düzenleme olarak değil, aynı zamanda bir “kamusal sahiplenme çağrısı” olarak nitelendirdi. Aslan, 2019’dan itibaren İBB Miras tarafından yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmalarına dikkat çekerek, sarnıcın Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilmesine tepki gösterdi.
Aslan konuşmasında, “Biz onardık, biz sahip çıktık. Şimdi 15 gün içinde boşaltın diyorlar. Bu hukuksuzluğa karşı bugünden itibaren Türk vatandaşlarına Yerebatan Sarnıcı ziyaretini sadece 1 TL yapıyoruz” ifadelerini kullandı.

Yerebatan Sarnıcı, İBB Miras çalışmaları kapsamında 2022’de gerçekleştirilen kapsamlı restorasyon çalışmalarıyla hem yapısal olarak güçlendirildi, hem de modern müzecilik anlayışıyla yeniden düzendi. Restorasyon kapsamında yürüyüş platformları yenilenirken, yapının tarihi atmosferini öne çıkaran yeni ışıklandırma sistemleri de kullanıldı. İBB’den yapılan açıklamalara göre restorasyon sonrası ziyaretçi sayısı kısa sürede 10 milyonu aştı. Fotoğraf : Buse Kıvanç
İlk saatlerde binlerce ziyaretçi
Sarnıçta görev yapan rehberlerden O.S., kararın ardından Yerebatan Sarnıcı’na yoğun bir ilgi oluştuğunu belirterek, ilk 5 saat içinde yaklaşık 5 bin yerli ziyaretçinin yapıyı gezdiğini ve gün içinde bu sayının katlanarak arttığını ifade etti.
O.S. yoğunluğun özellikle 1 TL’lik uygulamanın sosyal medyada yayılmasının ardından belirgin şekilde arttığını söyledi. Sabah saatlerinden itibaren uzun kuyrukların oluştuğunu dile getiren O.S., ziyaretçilerin yalnızca tarihi yapıyı görmek için değil, aynı zamanda gündemdeki tartışmalar nedeniyle mekâna sahip çıkma motivasyonuyla da sarnıca geldiğini aktardı.
Ziyaretçi profilinde de dikkat çekici bir değişim yaşandığını belirten O.S., “İnsanlar aileleriyle, çocuklarıyla birlikte geliyor. 1 TL olması buraya erişimi ciddi şekilde kolaylaştırdı. Normalde Türk vatandaşları için giriş ücreti 450 TL’ydi,” dedi.
Yoğunluk nedeniyle giriş noktalarında zaman zaman uzun bekleme süreleri oluşurken, ziyaretçilerin büyük bölümünün telefonlarıyla görüntü aldığı ve sosyal medya paylaşımları yaptığı görüldü. Özellikle genç ziyaretçilerin ve öğrencilerin fazlalığı dikkat çekerken, birçok kişi uygulamanın kültürel alanlara erişimi kolaylaştırdığını savundu.

1 TL’lik giriş kararının ardından aileler çocuklarıyla birlikte Yerebatan Sarnıcı’nı ziyarete geldi. Fotoğraf: Buse Kıvanç
Yargıdan yürütmeyi durdurma kararı
Yerebatan Sarnıcı’nın 1 Nisan’da Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilmesine ilişkin tartışmalar sürerken, geride bıraktığımız hafta, süreçle ilgili yeni bir gelişme yaşandı. Daha önce İBB yönetimi tarafından karara karşı hukuki sürecin başlatıldığı açıklanmıştı. Açılan dava kapsamında mahkeme, dava sonuçlanıncaya kadar tahliye işleminin uygulanmamasına hükmetti. Mahkeme kararında, tahliye işleminin uygulanması halinde “telafisi güç veya imkânsız zararlar doğabileceği” değerlendirmesine yer verildi.
Kararın ardından İBB Başkanvekili Nuri Aslan, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, “Yerebatan Sarnıcı İstanbullularındır!” ifadelerini kullandı.

Yorum yazın