Bir dönem Türk televizyonlarında büyük ilgi gören yerli durum komedileri, bir başka deyişle sitcom’lar artık ekranlarda yer bulamıyor. “Avrupa Yakası”,”Yalan Dünya”, “Leyla ile Mecnun”,“İşler Güçler” gibi daha pek çok yapımla hatırlanan bu komedi türü, hem yapısal hem de kültürel nedenlerle televizyon yayıncılığından neredeyse tamamen çekilmiş durumda.
Tims&B yapım şirketinde senaristlik yapan Samih Berk Yılmaz’a göre, bu süreç bilinçli bir terk edişten ziyade, televizyonun dönüşen dinamikleriyle şekillendi. Özellikle 2000’li yılların sonlarına kadar çeşitli sitcom denemeleri yapılmış olsa da, uzun soluklu başarı yakalanamadı. Yılmaz, dijitalleşmenin etkisiyle izleyici alışkanlıklarının değiştiğini, internetten izlenebilen kısa formatlı içeriklerin televizyonla rekabet etmeye başladığını vurguluyor. Bu değişimle birlikte, artık televizyon izleyicisinin büyük çoğunluğunun sitcom formatına rağbet göstermediği görülüyor.
Samih Berk Yılmaz
Sitcomların televizyon ekranlarından çekilmesindeki bir diğer önemli neden, dizi sürelerinin dramatik biçimde uzaması. Yılmaz, örnek olarak Avrupa Yakası’nın ilk yıllarında 60 dakika olarak başlayan bölümlerinin zamanla 120 dakikaya kadar çıktığını, bunun da tempolu ve espri odaklı yapımlar için büyük bir dezavantaj yarattığını belirtiyor.
Bu süre artışının arkasında ise, başta Survivor gibi yarışma programları olmak üzere, uzun süreli prime time yayınlarının sektöre yön vermesi gösteriliyor. İstanbul Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi Doktor Öğretim Üyesi Aylin Dağsalgüler de benzer bir noktaya dikkat çekiyor. Ona göre sitcom gibi ritim odaklı bir türün televizyonun mevcut yayın mantığına uyması artık mümkün değil. 120 dakikalık bölümler, bu türün doğal akışına ters düşüyor.
Samih Berk Yılmaz ayrıca, komedi üretmenin maliyetli ve riskli bir iş olduğunu düşünüyor. Komedi yazımının, toplumsal olaylara temas etmeden etkili olamayacağını belirten Yılmaz, günümüz televizyon ortamında bu tür eleştirilerin yapılmasının RTÜK kuralları gereği zorlaştığını ifade ediyor. Dahası, komedi projelerinde çalışacak yazar ve oyuncuların yüksek maliyetleri, televizyon yapımcılarını daha az riskli türlere yönlendiriyor. Tüm bu nedenler, yerli sitcom’un artık televizyon için hem ekonomik hem de yaratıcı anlamda sürdürülebilir bir format olmaktan çıkmasına neden oluyor.
Yorum yazın